Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

 

Temat 4. Zróżnicowanie ludności świata.

Zróżnicowanie językowe
Język jest to sposób porozumiewania się (system znaków) członków jednego narodu, społeczeństwa lub środowiska. Naród jest to trwałe zbiorowisko ludzi wyróżniające się wspólną świadomością narodową, powstała na bazie wspólnego języka, terytorium, dziedzictwa kulturowego i historycznego. Ludność na Ziemi posługuje się obecnie od 2,5 do 7 tys. języków, które podzielono na 30 rodzin językowych.
Klasyfikacja języków:

  • oficjalne – są to języki używane w ONZ: angielski, chiński, arabski, francuski, hiszpański i rosyjski.
  • urzędowe – są to języki oficjalnie używane w życiu publicznym i zatwierdzone prawnie w danym państwie (np. polski w Polsce).
  • ojczyste – są to języki, którymi człowiek porozumiewa się od momentu urodzenia
  • sztuczne – np. esperanto
  • martwe – są to języki, które nie są obecnie już używane (np.: aramejski, łacina, sumeryjski, sanskryt)
  • lokalne – używane tylko w jednym, niewielkim obszarze (np.: czeski w Czechach, farerski na Islandii)
  • ponadlokalne – używane w wielu częściach świata
  • izolowane – są to języki, dla których nie znaleziono podobieństwa z żadnym innym językiem (np. koreański, japoński i baskijski)

Najczęściej używane języki świata wg liczby osób używających go jako język ojczysty

      • chiński – 1 200 mln
      • arabski – 420 mln
      • hindi – 370 mln
      • angielski – 340 mln
      • hiszpański – 320 mln
      • bengalski – 210 mln
      • portugalski – 180 mln
      • rosyjski – 170 mln
      • japoński – 130 mln
      • niemiecki – 100 mln

Zróżnicowanie rasowe
Rasa jest to grupa ludzi wyróżniająca się określonym zespołem cech fizjonomicznych i biochemicznych. Do cech fizjonomicznych zaliczyć można: kolor skóry, kolor, oprawa i kształt oczu, kształt nos, warg i czaszki, stopień i rodzaj owłosienia. Natomiast do cech biochemicznych zalicza się grupę krwi i jej skład. Wyróżnia się trzy rasy: europeidalną (białą), negroidalną (czarną) i mongoloidalną (żółtą).
Rasa biała – dzieli się na dwa odgałęzienia:

  • europejska
  • indyjska

Rasa czarna – dzieli się na dwie gałęzie:

  • afrykańska
  • australijska

Rasa żółta – dzieli się na dwie gałęzie:

  • azjatycka
  • amerykańska

Oprócz trzech głównych ras wyróżnia się rasy pośrednie:

  • mulaci – odmiana pośrednia między rasą białą i czarną
  • metysi – odmiana pośrednia między rasą białą i żółtą
  • zambosi – odmiana pośrednia między rasą żółtą i czarną

Zróżnicowanie religijne
Religia to oparty na tradycji zespół wierzeń dotyczących świata (też człowieka i ludzkości), w których to przekonaniach odzwierciedla się stosunek człowieka do tego co święte (sacrum), uzewnętrzniający się w doktrynie religijnej, w kulcie religijnym, w organizacji religijnej.
Klasyfikacja religii ze względu na ilość obiektów kultu:

  • monoteistyczne
  • politeistyczne

Klasyfikacja religii ze względu na zasięg występowania:

  • uniwersalistyczne (np. chrześcijaństwo, islam, buddyzm)
  • narodowe (np. judaizm, hinduizm, szintoizm)
  • plemienne (animistyczne religie mieszkańców Afryki, Azji, obu Ameryk oraz Australii i Oceanii)

WIELKIE RELIGIE ŚWIATA:
CHRZEŚCIJAŃSTWO
Religia ta powstała w I w. n.e., wywodzi się z judaizmu. Jest to religia monoteistyczna, świętą księgą jest biblia. Dzieli się na:

1.Katolicyzm

  • symbolem jest Krzyż 
  • 1,13 mld wyznawców (17% ludności świata)
  • miejsca święte: Rzym, Asyż, Fatima, Lourdes, Santiago di Compostela, Jerozolima, Betlejem, Nazaret, Medjugorie, Częstochowa, Aparecida
  • najliczniejsze grupy wyznawców: kraje europejskie (np. Polska, Włochy, Francja, Irlandia, Litwa), Ameryka Łacińska, Australia, Filipiny, Afryka Środkowa

2.Prawosławie

  • symbolem jest Krzyż Prawosławny
  • 255 mln wyznawców (4% ludności świata)
  • miejsca święte: Góra Athos, Siergijew
  • najliczniejsze grupy wyznawców: kraje Europy Wschodniej i Południowej (np. Rosja, Grecja, Ukraina, Bułgaria, Rumunia, Serbia)

3.Protestantyzm

  • symbolem jest Krzyż
  • 469 mln wyznawców (7% ludności świata)
  • miejsca święte: Jerozolima, Betlejem, Nazaret, Wittenberga
  • najliczniejsze grupy wyznawców: kraje Europy Zachodniej i Północnej (np. Anglia, Niemcy, Szwecja, Norwegia, Dania, Holandia), USA, Kanada, RPA, Australia, Nowa Zelandia, Namibia

JUDAIZM

  • inaczej zwane jest wyznaniem mojżeszowym
  • jest to najstarsza religia monoteistyczna (wiara w jednego Boga Jahwe), której początki sięgają początku II tysiąclecia p.n.e.
  • świętą księgą jest Tora i Talmud
  • symbolem jest Gwiazda Dawida
  • 15 mln wyznawców (0,2% ludności świata)
  • miejsca święte: Jerozolima, Góra Synaj, rzeka Jordan
  • najliczniejsze grupy wyznawców: Izrael oraz duże skupiska w USA, na Ukrainie, we Francji, w Wielkiej Brytanii

ISLAM

  • jest to religia monoteistyczna
  • została założona przez Mahometa w VII w. n.e., przyjął on wybrane prawdy judaizmu i chrześcijaństwa, a później je uzupełnił
  • świętą księgą jest Koran
  • symbolem jest Półksiężyc i Gwiazda
  • 1,43 mld wyznawców (21% ludności świata)
  • miejsca święte: Mekka, Medyna, Jerozolima
  • najliczniejsze grupy wyznawców: Bliski Wschód (np. Arabia Saudyjska, Iran, Syria, Turcja, Kuwejt, Oman), Afryka Północna (np. Maroko, Egipt, Algieria, Libia, Tunezja), Azja centralna (np. Afganistan, Kazachstan, Turkmenistan), Azja Południowo-Wschodnia (gł. Indonezja i Malezja) oraz Bośnia i Hercegowina i Albania

HINDUIZM

  • jest to religia politeistyczna (wiara w wielu Bogów, najważniejszymi są: Brahma, Sziwa, Kali, Wisznu)
  • jest to najstarsza religia z wielkich religii świata
  • święta księga – Cztery księgi Wedy
  • symbolem jest sylaba OM
  • 914 mln wyznawców (13,5% ludności świata)
  • miejsca święte: rzeka Ganges, Benares, Góra Kailas, Puri, Rameswaram, Allahabad, Sagar
  • najliczniejsze grupy wyznawców: Indie, Nepal, Bhutan, Sri Lanka

BUDDYZM

  • jest to system filozoficzno-etyczny
  • założycielem i twórcą podstawowych zasad był książę Siddhartha Gautama w V w. p.n.e., nazwany Buddą („przebudzonym”)
  • brak świętej księgi
  • symbolem jest Koło Dharmy
  • 384 mln wyznawców (6% ludności świata)
  • miejsca święte: Rangun, Mandalaj, gaj Lumbini (miejsce urodzenia Buddy), Bodh-gaya (tam Budda osiągnął oświecenie), Sarnath (miejsce wygłoszenia prze Buddę pierwszego kazania), Kusinagara (miejsce śmierci Buddy)
  • najliczniejsze grupy wyznawców: kraje Azji Południowo-Wschodniej (np. Chiny, Japonia, Tajlandia, Kambodża, Myanmar, Mongolia)