Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

 

Temat 3. Woda w troposferze.

Obieg wody w przyrodzie obejmuje m.in. :

  • parowanie,
  • kondensację pary wodnej,
  • opady atmosferyczne,
  • wsiąkanie wody w grunt,
  • retencję,
  • spływ powierzchniowy i podziemny.

Parowanie jest to przechodzenie wody ze stanu ciekłego w stały. Parowanie zachodzi z lądów, mórz i oceanów oraz z organizmów żywych. Największa wartość odparowanej wody pochodzi ze zbiorników wodnych w strefie zwrotnikowej, co jest wynikiem wysokich temperatur powietrza. Najmniejsze natomiast z obszarów okołobiegunowych.
Sublimacja przechodzenie lodu bezpośrednio w stan gazowy.
Resublimacja przechodzenie pary wodnej bezpośrednio w stan stały (lód).
Transpiracja jest to parowanie z powierzchni roślin, skóry oraz poprzez płuca zwierząt.
Wilgotność powietrza jest to zawartość pary wodnej w powietrzu. Wyróżnia się dwa rodzaje wilgotności:

  • Wilgotność bezwzględna jest to ilościowy stosunek masy pary wodnej do objętości powietrza, w którym jest zawarta. Wyraża się ją w g/m3.
  • Wilgotność względna jest to stosunek ciśnienia pary wodnej zawartej aktualnie w powietrzu do maksymalnego ciśnienia pary wodnej w danej temperaturze. Wyraża się ją w %. Jeżeli wilgotność względna wynosi 100% mówi się, że powietrze jest nasycone (wilgotne).

Kondensacja pary wodnej jest to przejście pary wodnej w stan ciekły – zamiana pary wodnej w wodę. Produktami kondensacji pary wodnej są opady atmosferyczne, osady atmosferyczne, mgły i chmury. Kondensację inaczej nazywa się skraplaniem.


Chmury
Chmura jest to dostrzegalne wzrokiem zgrupowanie dużej ilości kropelek wody lub kryształków lodu, wytworzone w powietrzu w skutek kondensacji lub resublimacji pary wodnej.
Rodzaje chmur:

  • pierzaste (Ci, Cs)
  • kłębiaste (Cc, Ac, Cu, Sc)
  • warstwowe (As, St, Ns, Cb)

Osady atmosferyczne
Osad atmosferyczny powstanie przy powierzchni terenu lub na przedmiotach w terenie kryształków lodu lub kropli wody w wyniku resublimacji lub kondensacji pary wodnej. Rodzaje osadów:

  • Rosajest to osad w formie kropelek wody na ochłodzonym podłożu ( np. glebie, skałach, roślinach).
  • Szron jest to osad w formie kryształków lodu (przybierających postać igieł, łusek, piór lub wachlarzy) na ochłodzonym podłożu.
  • Szadź jest to osad w formie srebrzystobiałych, krystalicznych cieniutkich igiełek lodowych, tworzący się na skutek zetknięcia się przechłodzonych kropelek mgły z wyziębionymi przedmiotami o ujemnych temperaturach. Występuje np. na: przewodach telekomunikacyjnych, gałązkach drzew, siatkach ogrodzeniowych.
  • Gołoledź jest to osad lodowy, powstający na wychłodzonej powierzchni w skutek zamarzania przechłodzonych kropelek mgły lub deszczu.

Mgły
Mgła jest to zbiorowisko produktów kondensacji pary wodnej przylegające do powierzchni ziemi. W trakcie występowania mgły wilgotność względna powietrza wynosi 100%. Rodzaje mgieł:

  • z parowania – powstają w wyniku unoszenia się pary wodnej z cieplejszej wody do chłodnego powietrza,
  • radiacyjne – powstają w wyniku wychłodzenia powierzchni terenu i występującego nad nim powietrza

Opady atmosferyczne
Opad atmosferyczny jest to spadanie kropli wody, igiełek lodu, płatków śniegu lub gradowin z chmury na powierzchnię ziemi. Ze względu na przyczynę powstania opadów dzielimy je na:

  • orograficzne – powstają w wyniku wymuszenia wznoszenia powietrza przez nachylenie terenu, powietrze ochładza się czasie wstępowania w góry; występuję na dowietrznej stronie chmur, gdzie znajdują się wilgotne masy powietrza.
  • konwekcyjne – są to opady wywołane silnym nagrzaniem powietrze od powierzchni ziemi, w wyniku czego powietrze unosi się do góry, a związku z tym ochładza się i następuje kondensacja pary wodnej.
  • frontalne – są to opady powstające na styku dwóch mas powietrza – chłodnej i ciepłej.

Zróżnicowanie opadów na kuli ziemskiej.

Rodzaje opadów atmosferycznych:

  • deszcz – opad kropli wody o średnicy powyżej 0,5 mm,
  • mżawka – powolny opad bardzo małych, ale gęsto padających kropelek wody o średnicy poniżej 0,5 mm,
  • śnieg – opad zrośniętych ze sobą igiełek lodu – opad płatków śniegu,
  • krupy śnieżne – opad nieprzeźroczystych, kulistych ziarenek lodowych o średnicy 2 – 5 mm,
  • grad – opad nieprzezroczystych bryłek lodu (gradowin, gradzin) o średnicy powyżej 0,5 cm, często dochodzących do 5 cm, połączonych zazwyczaj z deszczem.