Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

 

Temat 1. Wietrzenie

Wietrzenie jest procesem egzogenicznym, w wyniku którego skały zmieniają swoją zwięzłość lub skład chemiczny, pod wpływem oddziaływania na nie czynników fizycznych, chemicznych i organicznych. Produktem wietrzenie jest zwietrzelina.


Rodzaje wietrzenia:
1. Fizyczne
– następuje zmiana zwięzłości skały bez zmiany jej składu chemicznego
a) Mrozowe
– woda zamarza w szczelinach skalnych. Gdy zwiększa swoją objętość szczeliny powiększają się, skały pękają, odpadają kawałki skał. Skutki – rozpad blokowy, gołoborza w Górach Świętokrzyskich.


Duża intensywność  tego wietrzenia występuje w klimacie subpolarnym i umiarkowanym, szczególnie gdy temperatury wahają się około 0.

b) Termiczne (insolacyjne) -  wysoka temperatura powoduje nagrzewanie się skał. Skały jednobarwne ulegają łuszczeniu zewnętrznej warstwy. Skały wielobarwne (np. granit) zbudowane z różnych minerałów podlegają rozpadowi ziarnistemu. Wynika to z różnego wskaźnika rozszerzalności cieplnej.Duża intensywność  tego wietrzenia występuje w klimacie zwrotnikowym i podzwrotnikowym suchym. Szczególnie na pustyniach. 

c) Solne
– skały rozpadają się pod wpływem rozrostu kryształów soli mineralnych w szczelinach skalnych. Występuje w suchym i gorącym klimacie. Jego skutkiem jest powstawanie pokryw gruzowych.

d) Skał ilastych
– zachodzi pod wpływem zmiany wilgotności podłoża zbudowanego ze skał ilastych (pęcznienie).

2. Chemiczne – następują zmiany właściwości fizycznych  i chemicznych skały.  Obejmuje następujące procesy:
  • Utlenianie
  • Rozpuszczanie
  • Hydroliza
  • Uwodnienie
  • Uwęglanowienie
  • Krasowienie
Duża intensywność  tego wietrzenia występuje w klimacie umiarkowanym – szczególnie latem, w klimacie okołorównikowym przez cały rok, w klimacie morskim i monsunowym w porze dreszczów.

3. Biologiczne
– zachodzi pod wpływem oddziaływanie roślin i zwierząt. Korzenie poszerzają szczeliny skalne, zwierzęta ryją nory itp.Duża intensywność  tego wietrzenia występuje w klimacie umiarkowanym i okołorównikowym.