Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

 

Temat 3. Ukształtowanie powierzchni Polski.

Polska ma pasowy układ rzeźby terenu. Wyróżniamy:

1. Pas nizin
  • Pas nadmorski: Pobrzeże Południowobałtyckie. Występują tu następujące formy terenu: klify, plaże, mierzeje i wydmy. W pasie tym występują też jeziora przybrzeżne.
  • Pas dolin równin akumulacyjnych: Nizina Szczecińska i Żuławy Wiślane. Jest to płaski równinny teren. Występują tu jeziora deltowe.
  • Pas pojezierzy: Pojezierze Pomorskie, Wielkopolskie i Mazurskie. Charakteryzuje się rzeźbą typu młodo glacjalnego – bardzo dobrze zachowane są formy polodowcowe (moreny czołowe i denne, ozy, kemy, drumliny, równiny sandrowe i pradoliny oraz liczne jeziora polodowcowe).
  • Pas równin (nizin środkowopolskich): Nizina Wielkopolska, Śląska, Mazowiecka i Podlaska. Jest to obszar staro glacjalny o mało urozmaiconej rzeźbie terenu. Występują tu głównie zdenudowane formy polodowcowe ( denudacyjne równiny morenowe, stare sandry i denudacyjne wzgórza ostańcowi).
2. Pas wyżyn i starych gór: Wyżyna Śląska, Krakowsko-Częśtochowska, Małopolska, Lubelska, Polesie Lubelskie, Roztocze i Góry Świętokrzyskie. Pas ten charakteryzuje się zróżnicowaną budową geologiczną i urozmaiconą rzeźbą terenu. Występują tu: formy polodowcowe, pokrywy lessowe, gołoborza, wydmy i formy krasowe.Pas kotlin przedgórskich: Kotlina Oświęcimska i Sandomierska. Pas ten tworzą zapadliska przedgórskie otoczone wyniesieniami. Charakteryzują się mało urozmaiconą rzeźbą terenu, dominują tu równiny o wysokości 100-200 m n.p.m.oraz faliste wysoczyzny o wysokościokoło 100-300 m n.p.m.
3.Pas gór
  • Pas odmłodzonych gór paleozoicznych: Sudety. Sudety zostały odmłodzone w trakcie orogenezy alpejskiej. Góry te mają budowę zrębową. W pasie tym występują też ślady działalności wulkanicznej w postaci wygasłych wulkanów (Sobótka, Ślęża, Wilcza Góra). Najwyższym szczytem Sudetów jest Śnieżka 1602 m n.p.m.
  • Pas młodych gór: Karpaty. Góry te powstały podczas orogenezy alpejskiej. Mają budowę fałdową. W rzeźbie terenu można wyróżnić formy polodowcowe (np. doliny U-kształtne, jeziora cyrkowe, doliny zawieszone, moreny boczne, denne, środkowe i czołowe, wygłady lodowcowe), formy związane z grawitacyjnymi ruchami masowymi (np. stożki piargowe), formy krasowe (np. wywierzyska, jaskinie) oraz V-kształtne doliny rzeczne.
Hipsometria Polski:
Tereny Polski położone są w 91,3% poniżej 300 m n.p.m. (w tym depresje 0,2%). Tereny od 300 do 500 m n.p.m. zajmują 5,6% terytorium kraju, od 500 do 1000 m n.p.m. – 3,1%, powyżej 1000 m n.p.m. – 0,2%.
Najwyższym punktem kraju są Rysy o wysokości 2499 m n.p.m., natomiast najniżej położony punkt Polski znajduje się w Raczkach Elbląskich (-1,8 m p.p.m.).