Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!
Strony WWWSerwery VPSDomenyHostingDarmowy Hosting CBA.pl

 

Temat 4. Teoria tektoniki płyt.

Teoria tektoniki płyt jest to teoria wyjaśniająca rozrost dna oceanicznego, dryf kontynentów, rozwój wielkich struktur tektonicznych oraz przejawy wulkanizmu i zjawisk sejsmicznych.
Podstawowym założeniem tej teorii jest podział litosfery na siedem większych i szereg mniejszych płyt. W skład danej płyty może wchodzić skorupa kontynentalna jak i skorupa oceaniczna.

Według tej teorii wszystkie płyty przemieszczają się względem siebie jak i astenosfery. Płyty te poruszane są powoli prądami konwekcyjnymi. Prądy konwekcyjne są to powolne ruchy magmy w płaszczu ziemskim wywołane różnicą temperatur.
Rozróżnić możemy następujące granice płyt:

A) Strefa ryftowa (spreadingu) – jest to granica pomiędzy płytami litosfery, w obrębie której następuje rozsuwanie ( w tempie od 10 do 170 mm/rok) płyt litosfery na skutek napływania magmy do ryftu. W ryftach napływanie , krzepnięcie, pękanie i rozsuwanie magmy zachodzi stale. Powoduje to: powstawanie nowej skorupy oceanicznej, rozszerzanie się dna oceanicznego, oddalanie się płyt, powstawanie rowów tektonicznych (są to rowy kontynentalne np.  w Afryce) i powstawanie grzbietów oceanicznych. W strefach ryftowych występuje zjawisko wulkanizmu oraz silne ruchy sejsmiczne. 

B) Strefa subdukcji – jest to granica pomiędzy płytami litosfery, w obrębie której dochodzi do kolizji płyt, w efekcie której płyta oceaniczna podsuwa się pod płytę kontynentalną. W miejscach gdzie płyty oceaniczne podsuwają się pod kontynentalne tworzą się rowy oceaniczne (wydłużone, głębokie obniżenie w skorupie ziemskiej). Na kontynencie odpowiednikiem rowu jest geosynklina (wydłużone zagłębieni o stale obniżającym się dnie). Zjawisko nasunięcia się płyty oceanicznej na kontynentalną nazywa się obdukcją.


C) Strefa kolizji – jest to granica pomiędzy płytami, w obrębie której następuje kolizja dwóch płyt kontynentalnych. Efektem kolizji są procesy górotwórcze.

D) Uskok transformacyjny – jest to aktywny uskok przecinający granicę płyt litosfery. Wzdłuż uskoku transformacyjnego fragmenty tej samej płyty ulegają wzajemnym poziomym przemieszczeniom. Przyczyną powstania takiego uskoku jest : relaksacja naprężeń powstałych wskutek nierównomiernego ryftu.