Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

 

Temat 3. Ruchy wody morskiej.

Wody wszechoceanu są w ciągłym ruchu, dzięki różnym siłą podlegają przemieszczaniu poziomemu i pionowemu na różną odległość i z różną prędkością.
Falowanie jest to ruch wody morskiej powstały w wyniku tarcia stycznego i normalnego ciśnienia mas powietrza, które przemieszczają się nad powierzchnią akwenu (tzn. pod wpływem uderzania wiatru o powierzchnię wody). Cząsteczki wody poruszają się po orbitach kołowych, w płaszczyźnie pionowej. Zjawisko falowania zachodzi jedynie w warstwie powierzchniowej mórz. W strefie przybrzeżnej fale wyhamowują i ulegają załamaniu, w wyniku czego kierunek ruchu cząsteczek wody zmienia się z pionowego na poziomy. Występuje wtedy zjawisko przyboju.
Tsunami są to fale powstałe w wyniku podmorskich erupcji wulkanicznych lub trzęsień ziemi. Na otwartym oceanie fala osiąga wysokość ok. 1 m, ale przemieszcza się z dużą prędkością ok. 900 km/h. Dopiero przy brzegu morskim fala ta wyhamowuje o coraz płytsze dno i ulega spiętrzeniu, kulminując w wysokości kilkudziesięciu metrów.
Sejsza jest to ruch wody wywołany różnicą ciśnienia atmosferycznego między dwoma brzegami zbiornika wodnego. Jest to fala stojąca, swobodna, która osiąga 0,5 – 1 m.

Prądy morskie jest to ruch wody morskiej wywołany wiatrem stałym. Są to potężne „rzeki” płynące w wodach wszechoceanu, różniące się temperaturą od otaczających wód. Prądy morskie dzieli na ciepłe i zimne.

Pływy morskie to ruch wody morskiej wywołany siłą grawitacyjną Ziemi, Księżyca i Słońca – jest to zmiana poziomu morza. Występuje cyklicznie co 12 godzin, składa się z przypływu i odpływu. Wyróżniamy: pływy kwadraturowe – występują gdy Słońce, Ziemia i Księżyc tworzą kąt prosty, pływy syzygijne – występują gdy Słońce, Ziemia i Księżyc znajdują się w linii prostej i ich siły przyciągania się sumują. Pływy syzygijne są większe od kwadraturowych. Największe pływy morskie występują w wąskich i płytkich zatokach morskich, Najwyższe wartości pływów morskich zostały zanotowane w Zatoce Fundy (fala pływowa osiąga tam wartość ok. 20 m). Najmniejsze pływy morskie na świecie występują na Morzu Bałtyckim i osiągają wysokość ok. 3 cm w Zatoce Gdańskiej.



Upwelling jest to pionowy ruch wody morskiej – wynoszenie chłodnych wód z głębin na powierzchnię. Natomiast gdy zimne wody oceaniczne opadają w dół wtedy mówi się o zjawisku downwellingu.