Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

 

Temat 7. Ruchy górotwórcze

Ruchy górotwórcze  to procesy prowadzące do powstania gór. Góry mogą być pochodzenia wulkanicznego lub tektonicznego.

Główne orogenezy w dziejach Ziemi

  1. KALEDOŃSKA – miała miejsce w paleozoiku (kambr – dewon), przykłady wydźwigniętych gór: Góry Kaledońskie, Góry Skandynawskie, północny Tien-szan, północno-wschodnie Appalachy.
  2. HERCYŃSKA – miała miejsce w paleozoiku (dewon – perm), przykłady wydźwigniętych gór: Góry Harz, Ardeny, Góry Przylądkowe, Ural, Wielkie Góry Wododziałowe, południowe i środkowe Appalachy.
  3.  ALPEJSKA – trwa od mezozoiku (od kredy) do kenozoiku (aż po dziś), przykłady wydźwigniętych gór: Alpy, Karpaty, Apeniny, Pireneje, Himalaje, Karakorum, Kaukaz, Atlas, Andy, Góry Skaliste.

 

Rodzaje gór ze względu na budowę:

A) Fałdowe – powstają w wyniku zgniatania i fałdowania osadów zgromadzonych w geosynklinach lub przesunięcia płaszczowin. Elementy fałdu:

- antyklina (siodło) – jest to część wypukła fałdu
- synklina (łęk) –  jest to część wklęsła fałdu

- płaszczowina – jest to wielkich rozmiarów fałd leżący lub przewalony

Przykłady gór fałdowych: Alpy, Karpaty, Himalaje, Kordyliery, Andy, Atlas, Apeniny.

B) Zrębowe – powstają w wyniku pionowego przemieszczania się warstw skalnych wzdłuż uskoków skalnych na obszarach już sfałdowanych. Budowa gór zrębowych:

- zrąb (horst) – jest to blok skorupy ziemskiej obcięty ze wszystkich stron uskokami, wzniesiony względem sąsiednich bloków skalnych

- rów tektoniczny – jest to blok skorupy ziemskiej, silnie wydłużony, obcięty z obu stron uskokami tektonicznymi i obniżony względem sąsiadujących bloków skalnych
- uskok tektoniczny – przesunięcie warstwa skalnych wzdłuż powierzchni pęknięcia
Przykłady gór zrębowych: Sudety, Ardeny, Wogezy, Góry Smocze, Góry Harz.

C) Wulkaniczne – powstają w efekcie gwałtownych erupcji wulkanicznych. Przykłady gór wulkanicznych: Kilimandżaro, Kluczewska Sopka, Masyw Ślęży, Masyw Strzelina, Masyw Strzegomia, Etna, Wezuwiusz.