Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

 

Temat 7. Morze Bałtyckie.

Morze Bałtyckie jest typem morza śródlądowego wewnątrzkontynetalnego. Bałtyk jest morzem szelfowym. Jest połączony z Oceanem Atlantyckim przez Cieśniny Duńskie: Sund, Wielki Bełt i Mały Bełt oraz przez Cieśniny Kattegat i Skagerrak.
Nad Morzem Bałtyckim położone są  następujące państwa:

  • Polska
  • Rosja
  • Litwa
  • Łotwa
  • Estonia
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Dania
  • Niemcy

Średnia głębokość morza wynosi 52 metrów, najgłębszym miejscem w Bałtyku jest Głębia Landsort – 459 metrów. Charakterystyczną cechą morza jest zróżnicowane dno z głębiami i płyciznami. Bałtyk ma urozmaiconą linię brzegową, występują tu następujące typy wybrzeży:

  • szkierowe
  • fiordowe
  • klifowe
  • mierzejowo – zalewowe
  • fierdowe – szkierowe
  • niskie (wyrównane)

Morze Bałtyckie jest bardzo słabo zasolonym akwenem, średnie zasolenie wynosi 7-8‰. Najwyższe zasolenie występuje w rejonie Cieśnin Duńskich (ok. 14‰), a najmniejsze w Zatoce Botnickiej (1-2‰). Tak niskie zasolenie Bałtyku spowodowane jest:

  • położenie w strefie chłodnego klimatu, co przyczynia się do małego parowanie
  • dużym dopływem wód słodkich przez wody rzeki i opady atmosferyczne
  • słabą wymianą wód z Oceanem Atlantyckim przez wąskie i płytkie cieśniny

Bałtyk jest morzem stosunkowo chłodnym. Latem temperatura wód powierzchniowych w północnej część wynosi 11-13⁰C, a południowej 19-20⁰C. Natomiast w zimie północna część Bałtyku – Zatoki Botnicka i Fińska ulegają zlodzeniu, w południowej część temperatura wód powierzchniowych wynosi 1-2⁰C.
Zasoby Bałtyku:

  • ropa naftowa
  • gaz ziemny
  • konkrecje żelazowo-manganowe
  • złoża metalonośne minerałów ciężkich (np. wolfram, cyna, tytan, cyrkon)
  • kruszywa naturalne (piasek, żwir, otoczaki)
  • bursztyn

Geneza Bałtyku

1. Bałtyckie Jezioro Zaporowe


Na skutek zatrzymania cofającego się lodowca na linii: południowa Norwegia, środkowa Szwecja i obecne wały morenowe Salpausselka wody roztopowe zbierające się przed czołem lodowca utworzyły około 8200 r. p.n.e. słodkowodne jezioro.

2. Morze Yoldiowe

Około 7700 r. p.n.e. ocieplenie klimatu spowodowało topnienie lodowca, w wyniku czego nastąpiło nierównomierne podnoszenie się lądu. Bałtyckie Jezioro Zaporowe uzyskało połączenie przez Wielkie Jeziora Szwedzkie z Atlantykiem. Powstało zimne Morze Yoldiowe.

3. Jezioro Ancylusowe

W efekcie dalszego ocieplania się klimatu postępowało dalsze podnoszenie się lądu. Morze Yoldiowe straciło połączenie z Oceanem Atlantyckim i około 6000 r. p.n.e. powstało słodkowodne Jezioro Ancylusowe.

4. Morze Litorynowe


W efekcie dalszego wypiętrzania Skandynawii z równoczesnym obniżaniem się południowych wybrzeży Jeziora Ancylusowego powstało połączenie z Oceanem Atlantyckim przez Cieśniny Duńskie. Powstało Morze Litorynowe, dużo bardziej słone od dzisiejszego Morza Bałtyckiego.

5. Morze Bałtyckie

Obecny kształt Bałtyku powstał około 3000 lat temu, w efekcie dalszego wypiętrzania się Skandynawii co spowodowało zwężenie Cieśnin Duńskich. Obecna faza rozwoju Bałtyku nazywana jest Morzem Myaowym.

Ochrona Bałtyku – zasady współpracy i deklaracje ochrony zostały zawarte w dwóch dokumentach:

- Konwencja Helsińska „O ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego” z 1974 roku

- Konwencja Gdańska „O rybołówstwie i ochronie żywych zasobów w Morzu Bałtyckim” z 1973 roku.