Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

 

Temat 6. Lodowce.

Lodowce są to nagromadzenia na powierzchni terenu dużej ilości lodu, który ma zdolność poruszania się. Tworzą się powyżej granicy wiecznego śniegu. Nauka o lodzie nazywa się kriologia.

Granica wiecznego śniegu  jest to linia powyżej której przeważa akumulacja śniegu nad jego topnieniem.

Lodowce dzieli się na:

  • lodowce górskie
  • lądolody

Etapy powstawania lodowca:
śnieg  → firn  → lód firnowy  → lód lodowcowy
Lodowce zajmują 10% powierzchni lądowej ziemi.
Lodowiec górski jest to masa lodu w górach, których ruch uwarunkowany jest przebiegiem dolin górskich. Składają się z pola firnowego i jęzora lodowcowego. Jęzory lodowcowe spływając dolinami rzeźbią je, a po przejściu granicy wiecznego śniegu ulegają ablacji (topnieniu). Miejsca ablacji lodowca są najczęściej źródłami rzek, np. Rodan, Ren.
Warunki potrzebne do powstania lodowca górskiego:

  • odpowiednio niska temperatura (przez dłuższy okres czasu poniżej 0oC),
  • znaczne opady śniegu, krupy, gradu lub marznącej mżawki,
  • płaskie lub wklęsłe powierzchnie.

Wszystkie te warunki muszą zajść powyżej granicy wiecznego śniegu.
Podział lodowców górskich:

  • cyrkowe (karowe, pirenejskie) – złożone są w większości tylko z pola firnowego, są małe;
  • alpejskie (dolinne) – składają się z pola firnowego i jednego jęzora lodowcowego;
  • fieldowe (norweskie) – tworzą się na płaskowyżach, posiadają jedno pole firnowe oraz wielu małych i krótkich jęzorów, wpływających od pola firnowego w różnych kierunkach;
  • dendrytyczne (himalajskie) – składają się z szeregu pól firnowych, z których wypływają jęzory lodowcowe łączące się w jeden wielki jęzor;
  • piedmontowe (podgórskie, przedgórskie) – jest to system lodowców dolinnych, których jęzory łączą się w jedną wielką pokrywę u podnóża gór (przedpolu gór).

Lądolód to rozległa pokrywa lodowa, zajmująca całe kontynenty. Porusza się szerokim frontem we wszystkich kierunkach od największego wzniesienia powierzchni masy lodowej. Występują na obszarach Antarktydy i Grenlandii.
Lodowiec szelfowy jest to spływająca so morza lub oceanu część lądolodu, którego dolna powierzchnia znajduje się poniżej powierzchni wody. Lodowiec szelfowy spoczywa na dnie lub dryfuje po wodzie, zakończony jest barierą lodowcową (stroma ściana lodowa). Odłamywanie się fragmentów lodowca szelfowego nazywa się cieleniem.
Wieczna zmarzlina jest to niemal stale zamarznięta warstwa gruntu wraz z wodami podziemnymi. Powstaję gdy średnia temperatura roczna powietrza wynosi mnie niż – 8oC. Grubość jej waha się od kilku centymetrów do 1500 metrów na Syberii.