Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

 

Temat 7. Klimat i jego zróżnicowanie na Ziemi.

Klimat  jest to ustalony na podstawie wieloletnich obserwacji normalny przebieg pogody, zarówno jest stanów jak i jej składników.
Czynniki klimatotwórcze

  • szerokość geograficzna – wpływa na strefowe zróżnicowanie temperatury powietrza, które wpływa na powstanie stałych stref krążenia powietrza oraz stref wyżów i niżów barycznych, kierunków wiatrów stałych, co łącznie wpływa na zróżnicowanie rocznych sum opadów;
  • rodzaj podłoża – wpływa na zróżnicowanie rozkładu średnich temperatur nad morzami i lądami, zróżnicowanie opadów oraz na cyrkulację monsunową;
  • ukształtowanie powierzchni – wpływa na spadek temperatury powietrza i ciśnienia atmosferycznego wraz z wysokością, powstawanie wiatrów lokalnych i opadów orograficznych;
  • barwa podłoża / szata roślinna – wpływa na lokalny rozkład temperatury i wilgotności powietrza;
  • prądy morskie – wpływają na temperaturę powietrza i opady na wybrzeżach – prądy ciepłe są czynnikiem powodującym wysokie opady i często podwyższają temperaturę w stosunku do pozostałych części lądu; prądy chłodne zmniejszają ilość opadów, powodują obniżenie temperatury na wybrzeżach i powstanie mgieł.
działalność człowieka – człowiek w wyniku działalności gospodarczej, rozwoju motoryzacji i powstawaniu rozległych stref urbanizacyjnych tworzy w miastach specyficzny klimat miejski. Miasto sprzyja wyhamowaniu prędkości wiatru – efekt kurtynowy, ale także przyczynia się do zwiększenia prędkości, siły i zmiany kierunku wiatrów – efekt tunelowy. W mieście w wyniku nadmiernej emisji do atmosfery ciepła pochodzącego z ogrzewania mieszkań, spalania paliw itp. dochodzi do zwiększenia średniej temperatury powietrza wewnątrz miasta – miejska wyspa ciepła. Zaburzenia w rozkładzie temperatury na obszarach zurbanizowanych może także wywołać tak zwaną bryzę miejską, czyli wiatry wiejące w kierunku centrum miasta, w którym tworzy się układ niskiego ciśnienia.

STREFY KLIMATYCZNE

1. Klimat równikowy

Typ klimatu – równikowy wybitnie wilgotny

Charakteryzuje się:

  • brak wyraźnej pory bezdeszczowej,
  • opady całoroczne, obfite powyżej 2000 mm, największe przy zenitalnym położeniu Słońca,
  • małe roczne amplitudy temperatur (2 – 5oC),
  • średnia roczna temperatura 25 – 30oC
  • przykładowe obszary występowania: Kotlina Kongo, Nizina Amazonki, Archipelag Malajski, Honduras.

Typ klimatu – podrównikowy wilgotny

Charakteryzuje się:

  • pory roku wyznaczone są przez rozkład opadów atmosferycznych,
  • występuje jedna lub dwie pory deszczowe,
  • opady 1000 – 2000 mm, największe przy zenitalnym położeniu Słońca,
  • małe roczne amplitudy temperatur (poniżej 5oC),
  • średnia roczna temperatura powyżej +20oC,
  • przykładowe obszary występowania: Płw. Jork, Wyżyna Gujańska, północne i południowe krańce Kotliny Kongo.

Typ klimatu – podrównikowy suchy

Charakteryzuje się:

  • pory roku wyznaczone są przez rozkład opadów atmosferycznych, jedna pora deszczowa i sucha,
  • opady 500 – 1000 mm , największe przy zenitalnym położeniu Słońca,
  • roczne amplitudy temperatur powyżej 10oC,
  • średnia roczna temperatura powyżej +20oC,
  • przykładowe obszary występowania: południowe pasmo Sierra Madre, Wyżyna Brazylijska, zachodni Madagaskar.

2. Klimat zwrotnikowy

Typ klimatu – zwrotnikowy wilgotny

Charakteryzuje się:

  • pory roku wyznaczone przez rozkład opadów,
  • zimy ciepłe z mniejszą ilością opadów, gorące i deszczowe lata,
  • opady 1000 – 2000 mm
  • niewielkie roczne amplitudy temperatur (do 10oC),
  • temperatury w ciągu roku od 10 do ponad 30oC,
  • przykładowe obszary występowania: Płw. Floryda, wybrzeże zat. Meksykańskiej.

Typ klimatu – zwrotnikowy monsunowy

Charakteryzuje się:

  • pory roku wyznaczone przez rozkład opadów,
  • roczna suma opadów osiąga ponad 2000 mm, największe opady związane są z monsunem letnim,
  • gorące i ulewne lata,
  • wahania temperatury w ciągu roku do 10oC,
  • przykładowe obszary występowania: południowo – wschodnie Chiny, Indie, Filipiny.

Typ klimatu – zwrotnikowy suchy i skrajnie suchy, pustynny

Charakteryzuje się:

  • pory roku wyznaczone przez rozkład temperatur,
  • bardzo duża dobowa amplituda temperatur,
  • najwyższe notowane na Ziemi temperatury powietrza,
  • opady występują sporadycznie latem w postaci gwałtownych ulew lub jest ich brak,
  • przykładowe obszary występowania: Sahara, Pustynia Namib, Płw. Arabski, Pustynia Atacama, zachodnia Australia.

3. Klimat podzwrotnikowy

Typ klimatu – podzwrotnikowy śródziemnomorski

Charakteryzuje się:

  • pory roku wyznaczone przez rozkład temperatur i opadów,
  • średnia roczna temperatura powyżej 20oC,
  • lata gorące i suche, zimy łagodne z opadami,
  • opady 500 – 900 mm,
  • przykładowe obszary występowania: basen Morza Śródziemnego, południowa część RPA, wybrzeże Kalifornii, południowa Australia.

Typ klimatu – podzwrotnikowy monsunowy

Charakteryzuje się:

  • pory roku wyznaczone przez rozkład temperatur i opadów,
  • łagodne zimy i gorące lata,
  • średnia temperatura najcieplejszego miesiąca powyżej + 25oC,
  • obfite opady w czasie monsunu letniego,
  • roczna suma opadów powyżej 1000 mm,
  • przykładowe obszary występowania: południowa Japonia i Korea, wschodnie Chiny.

Typ klimatu – podzwrotnikowy kontynentalny suchy, półpustynny, pustynny

Charakteryzuje się:

  • pory roku wyznaczone przez rozkład temperatur i opadów,
  • duża roczna i dobowa amplituda temperatur,
  • lata bardzo gorące – temp. powyżej + 35oC,
  • zimą temp. może spadać poniżej 0oC,
  • opady rzadkie, w granicach 50 – 800 mm rocznie lub ich brak,
  • przykładowe obszary występowania: Wyżyna Irańska, Wyżyna Kolorado, Pustynia Kara – kum, Płw. Kalifornijski.

4. Klimat umiarkowany

A) Umiarkowany ciepły

Typ klimatu – umiarkowany ciepły morski

Charakteryzuje się:

  • pory roku wyznaczone przez rozkład temperatur,
  • zimy łagodne, lata chłodne,
  • roczna amplituda poniżej 25oC,
  • zimą temperatury do 0oC, a latem do + 15oC,
  • opady całoroczne 500 – 1000 mm,
  • przykładowe obszary występowania: Europa Zachodnia, Nowa Zelandia – Wyspa Południowa.

Typ klimatu – umiarkowany ciepły przejściowy

Charakteryzuje się:

  • pory roku wyznaczone przez rozkład temperatur,
  • duża zmienność stanów pogody – w zależności od kierunku napływu mas powietrza, posiada cechy klimatu morskiego lub kontynentalnego,
  • roczne amplitudy temperatur do 25oC,
  • całoroczne opady z przewagą letnich,
  • przykładowe obszary występowania: Polska, południowe Niemcy, południowa Kanada.

Typ klimatu – umiarkowany ciepły kontynentalny

Charakteryzuje się:

  • pory roku wyznaczone przez rozkład temperatur,
  • zimy chłodne i długie, lata gorące i krótkie,
  • średnia temperatura latem do + 20oC, zimą temperatura dochodzi do -15oC,
  • duże roczne amplitudy temperatur – powyżej 25oC (mogą dochodzić do 45oC),
  • opady małe, głównie letnie, roczna suma opadów 300 – 500 mm,
  • przykładowe obszary występowania: Pustynia Gobi, Ukraina, Kazachstan, obszary równinne w Ameryce Północnej.

B) Umiarkowany chłodny

Typ klimatu – umiarkowany chłodny morski

Charakteryzuje się:

  • pory roku wyznaczone przez rozkład temperatur,
  • chodne lata, łagodne zimy,
  • średnia temperatura zimą od -4oC do +8oC,
  • średnia temperatura latem od 10 do 15oC,
  • małe roczne amplitudy temperatur – do ok. 15oC,
  • opady całoroczne, z przewagą jesienno – zimowych (suma roczna dochodzi do 1000 mm),
  • przykładowe obszary występowania: południowa Norwegi i Szwecja, Falklandy, Nowa Funlandia, Aleuty.

Typ klimatu – umiarkowany chłodny przejściowy

Charakteryzuje się:

  • pory roku wyznaczone przez rozkład temperatur,
  • duża zmienność stanów pogody – w zależności od kierunku napływu mas powietrza, posiada cechy klimatu morskiego lub kontynentalnego,
  • amplitudy roczne powyżej 25oC,
  • małe opady, z przewagą letnich,
  • przykładowe obszary występowania: wschodnia Skandynawia.

Typ klimatu – umiarkowany chłodny kontynentalny

Charakteryzuje się:

  • pory roku wyznaczone przez rozkład temperatur,
  • długie i mroźne zimy, a lata krótkie i chłodne,
  • duże roczne amplitudy temperatur ponad 45oC,
  • latem średnie temperatury ok. +20oC, a zimą ok. -20oC,
  • niewielkie opady, z przewagą letnich,
  • przykładowe obszary występowania: Płw. Kamczatka, południowa Kanada, Nizina Wschodniosyberyjska, Wyżyna Środkowosyberyjska.

5. Klimat okołobiegunowy

Typ klimatu – okołobiegunowy subpolarny

Charakteryzuje się:

  • pory roku wyznaczone długością dnia i nocy,
  • temperatura najcieplejszego miesiąca nieznacznie powyżej 0oC,
  • opady bardzo małe, przewagą śniegu (250 mm suma roczna),
  • przykładowe obszary występowania: północna Islandia, wybrzeża Grenlandii, Alaska, północna Kanada, Ziemia Ognista.

Typ klimatu – okołobiegunowy polarny

Charakteryzuje się:

  • pory roku wyznaczone długością dnia i nocy,
  • temperatura najcieplejszego miesiąca poniżej 0oC,
  • opady niewielkie, tylko śnieżne,
  • przykładowe obszary występowania: Antarktyda, Wyspy Arktyczne, Svalbard, wyspy północnej Rosji.