Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

 

Temat 3. Kartograficzne metody prezentacji zjawisk na mapach.

Na mapach w celu przedstawienia zjawisk ze środowiska geograficznego stosuje się dwie grupy metod graficznych: metody jakościowe i metody ilościowe. Wybór metod prezentacji zależy od zgromadzonych danych, przeznaczenia mapy i wielkości mapy.

METODY JAKOŚCIOWE
Jest to grupa metod, za pomocą których przedstawia się na mapach występowanie danego zjawiska bez jego natężenia (zjawiska te nie posiadają wartości liczbowych).

Metoda sygnaturowa
Metoda ta polega na oznaczeniu miejsca występowania danego zjawiska za pomocą znaków umownych (sygnatur).
Rodzaje sygnatur:

  • Sygnatury punktowe (np. występowanie surowców mineralnych, szczyty, miejscowości, uprawy)
  • Sygnatury liniowe (np. rzeki, drogi, koleje)
  • Sygnatury powierzchniowe (np. obszary o różnej formie użytkowania terenu, obszary jednostek administracyjnych)
  • Sygnatury literowe (np. formy ukształtowania terenu)

m_sygnaturowa

Metoda sygnaturowa

Metoda zasięgów

Metoda ta polega na oznaczeniu na mapie maksymalnego zasięgu występowania danego zjawiska za pomocą linii ciągłej lub przerywanej. Linie te mogą mieć różną formę graficzną. Za pomocą tej metody można przedstawić np. zasięg występowania gatunków roślin lub zwierząt, zasięg występowania lodowców szelfowych.

Metoda powierzchniowa (chorochromatyczna)

Jest to udoskonalona metoda zasięgów, w której za pomocą barw lub szrafu przedstawia się występowanie danego zjawiska. Za pomocą tej metody można przedstawić np. strefy klimatyczne, rozmieszczenie gleb na kuli ziemskiej, utwory geologiczne lub podział polityczny.

m_powierzchniowa

Metoda powierzchniowa


METODY ILOŚCIOWE
Jest to grupa metod, za pomocą których przedstawia się miejsce występowania danego zjawiska oraz jego natężenie (jego wartość liczbową).

Metoda izolinii

Przy pomocy tej metody przedstawia się zjawiska w sposób ciągły. Izolinie są to linie łączące punkty o tym samym natężeniu (o tej samej wartości liczbowej).
Przykłady izolinii:

  • Izohipsy (poziomice) – linie łączące punkty o takiej samej wysokości bezwzględnej
  • Izobaty – linie łączące punkty o takiej samej głębokości
  • Izotermy – linie łączące punkty o takiej samej wartości temperatury powietrza
  • Izobary – linie łączące punkty o takiej samej wartości ciśnienia atmosferycznego
  • Izohaliny – linie łączące punkty o takiej samej wartości zasolenia
  • Izohiety – linie łączące punkty o takiej samej sumie opadów atmosferycznych
  • Izopory – linie łączące punkty o takiej samej szybkości zmian elementów magnetyzmu ziemskiego
  • Izotachy – linie łączące punkty o takiej samej prędkości np. wiatru, przepływu wody
  • Izohele – linie łączące punkty o takim samym nasłonecznieniu
  • Izosejsty – linie łączące punkty o takiej samej wartości trzęsienia ziemi
  • Izoamplitudy – linie łączące punkty o takiej samej amplitudzie (różnicy wahań) danego zjawiska
  • Izoanomalie – linie łączące punkty o takiej samej anomalii jakiegoś zjawiska
  • Izochrony – linie łączące punkty jednakowej daty (czasu) występowania danego zjawiska

Metoda kropkowa
Metoda ta polega na rozmieszczeniu na mapie kropek lub innego symbolu o określonej wielkości. Wielkość kropek lub symboli odpowiada wadze danego zjawiska (jego wartości liczbowej). Najczęściej metodę tą wykorzystuje się do przedstawienia rozmieszczenia ludności lub wielkość miejscowości.

m_kropkowa

Metoda kropkowa

Metoda kartodiagramu

Metoda ta polega na umieszczeniu na mapie danych liczbowych w postaci wykresu (diagramu), w konkretnym miejscu występowania charakteryzowanego zjawiska lub w środku obszaru np. jednostki administracyjnej. Diagramy są najczęściej figurami geometrycznymi, których wielkość przedstawia określoną wartość liczbową. Przy pomocy diagramów przedstawia się zarówno zjawiska przyrodnicze (np. roczny przebieg temperatury powietrza) jak i zjawiska społeczno-gospodarcze (np. wydobycie surowców mineralnych, liczbę dzieci w wieku przedszkolnym).

Metoda kartogramu

Metoda ta polega na przedstawieniu danego zjawiska przy pomocy natężenia barw lub deseni w granicach określonego obszaru. Najczęściej za podkład kartogramu służą jednostki administracyjne np. państwa, województwa, stany, prowincje, landy lub kontynenty itd. Kartogram najczęściej służy do przedstawienia zagadnień związanych z zaludnieniem (np. gęstość zaludnienia, stopa bezrobocia, ubytek lub przyrost ludności).

ZAPAMIĘTAJ: metody jakościowe i ilościowe.