Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

 

Temat 5. Rzeźbotwórcza działalność wód płynących.

Bieg rzeki dzielimy na trzy części: bieg górny, środkowy i dolny. Różnica między biegami polega przede wszystkim na zmianie spadku rzeki.

Górny bieg rzeki – spadek rzeki jest największy, dominuje erozja wgłębna (denna) – pogłębianie dna rzeki, występuje także erozja wsteczna – cofanie się progów skalnych (wodospad). Materiał niesiony przez rzekę w tej części jest największy.

Środkowy bieg rzeki – spadek rzeki jest mniejszy niż w biegu górnym. Dominuje tu erozja boczna, która powoduje poszerzanie dna doliny rzecznej oraz powstanie meandrów. Jeden brzeg rzeki jest podmywany przez nurt, a materiał zabrany z niego osadzany jest na drugim brzegu. Następuje tam akumulacja. Meandry mogą powiększać się aż do momentu ich przerwania. Gdy rzeka skróci swój bieg i wyprostuje go meander ulega oderwaniu i powstaje starorzecze.

Dolny bieg rzeki – tu spadek rzeki jest najmniejszy. Przeważa tu proces akumulacji. Jego wynikiem jest powstanie delty.

Rodzaje ujść rzecznych:

  1. Delta – powstaje gdy u ujścia rzeki przeważa proces akumulacji. Rzeka rozwidla się na kilka lub kilkanaście ramion, a każde z osobna uchodzi do zbiornika wodnego. Z nanosów rzecznych w delcie powstają mady – bardzo żyzne gleby. Ujście takie ma np. Nil, Ganges, Dunaj.
  2. Estuarium – ujście lejkowate, które powstaje, gdy u ujścia rzeki do zbiornika wodnego występuje duże falowanie. Fale wynoszą niesiony przez rzekę materiał w głąb zbiornika wodnego. Ujście takie ma np. rzeka św. Wawrzyńca.