Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

 

Temat 6. Rzeźbotwórcza działalność fal morskich.

Działalność wód morskich, zarówno erozyjna jak i akumulacyjna zachodzi na wybrzeżach morskich.
W zależności od wysokości brzegu wyróżniamy wybrzeże niskie i wysokie.

Na wybrzeży wysokim najwyraźniej zaznacza się abrazja, polegająca na niszczeniu brzegu morskiego przez fale. Fale docierające do brzegu spiętrzają się. Uderzając w wysokie wybrzeże podmywają je. W ten sposób dochodzi to powstania zagłębienia – niszy abrazyjnej (1). Gdy nisza będzie głęboka, masy skalne znajdujące się nad nią ulegną oberwaniu. Klif cofa się w ten sposób. U jego podnóża powstaje platforma abrazyjna (2). Materiał w niszczonego klifu jest wynoszony i osadzany na platformie akumulacyjnej (3).

Na wybrzeżu niskim przeważa akumulacja.
Formy akumulacyjne:

  • Plaża
  • Mierzeje – wał piaszczysty usypany przez fale morskie, oddzielający zatokę od otwartego morza
  • Lido - piaszczysty, wynurzony wał nadbudowany od strony morza przez fale. Między nim a plażą powstaje laguna.
  • Rewy – piaszczysta ławica ciągną się wzdłuż brzegu w morzu

Typy wybrzeży:

  • Fiordowe – powstaje w wyniku zalania długich i głębokich dolin polodowcowych. Występują np. w Norwegii, Grenlandii, na Alasce.
  • Szkierowe – powstaje w wyniku zalania obszaru polodowcowego, na którym występowały mutony. Mutony w wyniku zalania stały się skalistymi wysepkami. Występują np. w Finlandii i Szwecji.
  • Riasowe – powstają w wyniku zalania przez morze obszaru górskiego, w którym pasma ułożone są prostopadle do brzegu. Występują np. w Irlandii, Hiszpanii.
  • Dalmatyńskie – powstają przez zalanie pasm górskich przebiegających równolegle do brzegu morskiego. Występują np. w Chorwacji.
  • Mierzejowo-zalewowe – powstają w wyniku utworzenia mierzei odcinającej zatoki od pełnego morza. Występują np. w Polsce.
  • Lagunowe – powstają w wyniku powstania piaszczystego wału (lida) odcinającego wody laguny od pełnego morza. Występują np. we Włoszech, w Zatoce Meksykańskiej.
  • Limanowe – powstają przez odcięcie dolin rzecznych od morza w skutek akumulacji materiału rzecznego. Tworzą się wąskie, prostopadłe do linii brzegowej zatoki – limany. Występują nad Morzem Czarnym.